Dietrich Fischer-Dieskau – The Master of Lieder

DIETRICH FISCHER-DIESKAU (Baritone)

28/05/1925 – 18/05/2012.

10h kém hôm qua , nhận được mess từ Phúc phan: Fiescher-dieskau vừa mất.

Lên Facebook đã thấy Pm của Trung Mai và status của Mr Cò.

…Ông đã 86 tuổi, ở cái tuổi này thì sự ra đi cũng đã được mọi người tiên lượng trước dù chẳng ai mong chờ. Thật chẳng biết viết gì và nói gì.

Download:

Lied: Waldesgespräch – Liederkreis op. 39, No. 03 –  Robert Schumann.

Dietrich Fischer-Dieskau (Baritone)

Christoph Eschenbach (Piano)

Recorded at Berlin-Lankwitz, Studio Siemens-Villa, in Jan 1974.

Tôi đang gần hoàn thành part 2 của serries Top20 mezzo-sopranos& contraltos. Thật trùng hợp, để lựa chọn bản thu âm điển hình giới thiệu về mezzo Christa Ludwig, tôi vừa tìm nghe lại bản Lohengrin (Rudolf Kempe chỉ huy đội hình Grummer, Thomas, Ludwig, Fischer-dieskau, Frick) – bản Lohengrin tôi yêu thích nhất. Toàn bộ màn 2, sự bùng nổ của cặp đôi Ludwig và Fischer-Dieskau như lấn át cả 2 vai chính Grummer và Thomas (phải nói thêm là Grummer là 1 trong những top fav soprano của tôi). Tôi từng nghĩ rằng Fischer-Dieskau thể hiện opera hơi khô, thiếu cá tính và theo chất oratorio hơi nhiều, kì thực tôi đã lầm . Fischer-Dieskau, giống Tito Gobbi vốn là người thông minh và rất chịu khó đào sâu vai diễn.  Điều mà tôi đã lầm tưởng chính vì giọng hát trữ tình rất sáng và đẹp (nhưng không có màu đặc biệt) của ông khiến nhiều vai diễn, nhất là với opera Verdi hơi thiếu sức nặng, độ đầy đặn về mặt âm thanh. Ông cũng không có xu hướng “sến” hóa, hoặc “tươi” hóa như H.Prey (most fav baritone của tôi) nên cách thể hiện của ông không được nhiều người yêu thích, dù rất nhiều critic đánh giá cao. Nếu bạn không nghe những bản thu âm (opera) của ông 1 cách kĩ càng, bạn sẽ thấy nó dễ dàng bị trôi tuột đi và thậm chí có thể đánh giá 1 cách phiến diện là nhạt nhẽo (như 1 sai lầm điên rồ đã từng của tôi).

Ở mảng Lieder và ca khúc thính phòng lại khác. Không 1 ai có thể nghi ngờ ngôi vị Master of Lieder của ông. Tôi chưa xem discography của ông nhưng riêng studio recording lieder của mỗi Schubert cho hãng Grammophon đã có những boxset hơn …20 đĩa! thậm chí gấp nhiều lần discography cả sự nghiệp biểu diễn của nhiều legend khác (đấy là chưa tính những composer khác, ở các label khác và các live perfs). Tôi không biết còn nghệ sỹ nào có từng ghi âm nhiều hơn ông không, nhưng quan trọng hơn, số lượng đồ sộ ấy vẫn đi kèm với chất lượng đỉnh cao. Mỗi bản thu âm đều là mẫu mực của nghệ thuật hát lieder. Với mỗi nghệ sỹ hát ca khúc, người ta chỉ có thể so sánh với Fischer-Dieskau , tỉ như chỗ này hát nhiều tình cảm hơn Fischer-Dieskau, bài kia hát bốc hơn ông, giọng này đẹp hơn ông, v.v… và v.v… Nhưng ở ông là sự cân bằng hoàn hảo, là chuẩn mực để mọi người so sánh (dù k phải lúc nào cũng có thể so sánh). Ông có sự nghiên cứu và phân tích tỉ mỉ, nghiêm cẩn từ tổng phổ đến lời thơ để có sự thấu hiểu sâu sắc nhất, chính xác nhất từ tác giả, tác phẩm điều mà với cá nhân tôi, trong số những lieder singer chỉ duy nhất E.Schwarzkopf là đạt tới (nhưng bà không có sự nghiệp ghi âm đồ sộ, cũng như sự đa dạng của Físcher-Dieskau).  Nghe các bản thu âm của ông với tôi là sự khám phá những tầng sâu của nghệ thuật hát lieder, của mỗi tác giả, ở mỗi tác phẩm, không phải là kiểu vừa nghe vừa có thể làm việc, thậm chí vừa có thể hát theo như H.Prey chẳng hạn. Chính vì thế, tôi cũng ít có thời gian nghe kĩ các bản thu âm của ông hơn (dù tôi cũng có vài chục CD của ông).  Tôi thậm chí còn từng chẳng nhớ nổi tên ông viết chính xác như thế nào, và để nhanh gọn, toàn viết tắt là F-D…

Nhưng chính Fischer-Dieskau cũng mở cho tôi những cách để tiếp cận với rất nhiều tác giả quen thuộc mà tôi vốn “khó vào”. Thật hài hước, một thời gian dài, tôi từng không hề thích bất cứ lied nào của Schumann trừ bộ “tình yêu và cuộc đời của người đàn bà” (Frauenliebe und lenben – op.42), cho đến khi một lần tình cờ ngồi bật lại album “Schumann Lieder” của DG (Fischer-Dieskau hát, Eschenbach & Demus đệm piano). OMG, Liệu tôi có thể ngô nghê, thiếu suy nghĩ đến mức dễ dàng đánh giá là Fischer-Dieskau khô khốc, thiếu cảm xúc? Ông thậm chí đôi khi còn nhiều cảm xúc hơn cả H.Prey với G.Souzay nữa, dù không thể hiện nức nở ra 1 cách dễ thấy. Hóa ra, tôi chỉ thiếu 1 đôi tai tinh tế và sự chăm chú lắng nghe kĩ càng mà thôi. Và từ đây, tôi tìm nghe lại những bản thu âm khác của ông và cả những nghệ sỹ khác để khám phá âm nhạc Schumann, Wolf, Mahler,… để tự xóa bỏ những định kiến ngớ ngẩn đã có và đang có của mình. Và không biết, đến bao giờ, tôi mới thoát khỏi cái “vũ trụ ca khúc” đấy đây…  🙂

Download: 

Lied: Ich will meine Seele tauchen – Dichterlieder Op.48, No.05 – Robert Schumann.

Lied: Und wüßten’s die Blumen, die klein – Dichterlieder Op.48, No.08 – Robert Schumann.

Dietrich Fischer-Dieskau (Baritone)

Christoph Eschenbach (Piano)

Recorded at Berlin-Lankwitz, Studio Siemens-Villa, in April 1975.

Xin gửi đến ông lòng ngưỡng mộ sâu sắc. Tài năng của ông, nghệ thuật của ông và hàng trăm bản thu âm tuyệt diệu ấy sẽ sống mãi trong lòng những người hâm mộ. R.I.P.

Figaro di Hanoi. 19/05/2012

Advertisements

Về Anti-elite
nothing special

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: