NSND Thanh Huyền – số một và duy nhất

 

NSND Thanh Huyền (1942)

Nếu để giới thiệu cho một người bạn nước ngoài về nghệ thuật hát ca khúc Việt nam, chắc chắn tôi sẽ chọn một bản thu âm của Thanh Huyền, chứ không phải Bích Liên (nữ nghệ sỹ VN tôi yêu thích nhất) hay Lê Dung. Đối với cá nhân tôi, NSND Thanh Huyền là giọng hát nữ đẹp nhất, tiêu biểu nhất, quan trọng nhất của nền thanh nhạc CM Việt Nam. Tôi xin nhấn mạnh vị trí “số một” và “duy nhất” của bà.  Một giọng hát mà khi nghe tôi thực sự cảm thấy tự hào vì đất nước chúng ta đã từng có 1″tài sản” quí giá tuyệt vời như vậy.

Tôi không bao giờ quên cảm giác lần đầu tiên khi tôi nghe “hát ru” – Hoàng Vân (Thơ Tố Hữu). Buốt lạnh sống lưng. Rụng rời. Thanh Huyền hát tự nhiên như thở, không 1 chút gượng ép nhưng từng câu từng chữ tuôn ra như châu ngọc lấp lánh, nhẹ nhàng êm ái rót vào tai. Khi dàn nhạc dừng lại chỉ còn giọng hát bà ngâm ngợi: “Một ngôi sao chẳng sáng đêm, một thân lúa chín chẳng nên mùa vàng, à ơi… “, tôi đã hoàn toàn nín thở.  Đẹp đến mức không thể diễn tả bằng lời. Đây xứng đáng là 1 trong những khoảnh khắc âm nhạc đáng nhớ nhất trong lịch sử ghi âm ca khúc VN. Tôi đã nghĩ, chỉ với bài hát này thôi, Thanh Huyền cũng xứng đáng là 1 huyền thoại rồi.

Hát ru – Hoàng Vân, thơ Tố Hữu – NSND Thanh Huyền

Nhưng huyền thoại không dừng lại ở đây và Thanh Huyền không chỉ có 1 “hát ru”. Càng khám phá những bản thu âm của Thanh Huyền, càng thấy bất ngờ và nể phục. Giọng hát đẹp lộng lẫy, không chút tì vết, thấm đẫm tâm hồn Việt Nam. Những luyến láy, nảy hạt đậm đà chất dân ca được sử dụng, đan cài cực kì tinh tế kết hợp với lối hát cộng minh chuẩn mực. Nếu ai một lần nghe “Mẹ yêu con”, “Từ trên đỉnh núi”,… thì sẽ cảm thấy các phiên bản khác dường như nhạt thếch hoặc thiêu thiếu 1 cái gì đấy.

Mẹ yêu con – Nguyễn Văn tý – NSND Thanh Huyền.

Từ trên đỉnh núi – Nguyên Nhung – NSND Thanh Huyền.

Một dịp nói chuyện với NSND Thanh Huyền, tôi có hỏi , trong các ca khúc bác từng hát, ca khúc nào là ca khúc bác yêu thích nhất ?  “Là Xa Khơi”, Thanh Huyền trả lời gần như ngay lập tức. “Hồi năm  60, khi còn đang học ở NV, lần đầu tiên nghe ca khúc này trên sóng phát thanh bà Tân Nhân hát, bác ngẩn người ra, trời ơi, sao lại có 1 ca khúc tuyệt vời như thế, khi nào ra trường, phải cố gắng hát bằng được ca khúc này.”  Tôi được nhiều người kể lại rằng, Thanh Huyền từng hát Xa Khơi nổi tiếng không kém bản thu legendary của NSUT Tân Nhân. “- Nhưng trong kho tư liệu của VOV không hề có bản Xa Khơi?”. “Bác có thu âm 1 lần, mang qua Liên Xô in tráng đĩa, nhưng bị hỏng mất. Mà cũng không thu lại, chủ quan nghĩ, còn nhiều bài hát hay, không có bài này thì có bài khác, giờ thì có muốn cũng chẳng hát lại được. Giọng nó cứ như đi đâu mất ấy. Mà hình như có 1 lần biểu diễn ở Ý, có quay phim tài liệu bác hát bài này. Nhưng hồi phim chiếu bác đang mang bầu Thanh Hằng, nên cững chưa đi xem, chỉ nghe mọi người kể lại vậy.” Thất vọng tràn trề. Tôi có 3 ao ước nhỏ, là được nghe Bích Liên hát “bài ca hy vọng”, Tường Vy hát “Cánh chim báo tin vui” và Thanh Huyền hát “Xa Khơi”  – những bài hát từng nổi tiếng với cả 3 nghệ sỹ nhưng lại không có bản thu âm. Có lẽ chẳng bao giờ mơ ước thành hiện thực, tiếc thật…

(còn tiếp…)

Advertisements