Tản mạn về những mezzo Nga – Liên xô cũ (From Soviet with love part 3)

zaraZara Dolukhanova (Зара Долуханова) – 1918-2007 – NSND Xô Viết

Mồng 1 tết năm ngoái bắt đầu bằng Wiedgenlied (Schubert) với Zara Dolukhanova, và mồng 1 tết năm nay cũng lại Dolukhanova, thật là “hữu duyên”, thế nên quyết định làm 1 entry lăng xê các mezzo-soprano Nga và Liên Xô cũ khai phím đầu năm, thay cho Le Spectre de la rose (Les Nuits d’Été – Beriloz) – R.Crespin. (năm mới năm me gọi hồn ma bóng quế e mọi người ném đá)
Download: W.A.Mozart – Alelluja (Exsultate, jubilate – K.165) – Zara Dolukhanova (mezzo-soprano) Moscow Chamber Orchestra/ Rudolf Borisovich Barshai (conductor)

Cách đây không lâu, vẫn nhớ từng bảo với ku Fúc là “Z.Dolukhanova = M.Horne + J.Baker + gia vị Nga”, khi lần đầu tiên thưởng thức giọng hát của Zara qua 1 vài đĩa Apo gửi về. Và đến giờ vẫn không thay đổi nhiều lắm. Zara sở hữu khả năng coloratura đỉnh cao của Horne, nhưng khác với âm sắc nồng ấm pha chút “khê” đặc trưng của Horne, là âm sắc hơi khô, lạnh và cái đầu “tỉnh” kiểu J.Baker cộng với chất slavic truyền thống đặc trưng của hầu hết những ca sĩ slavic nói chung.
Download: G. Giordani – Caro mio ben – Zara Dolukhanova (mezzo-soprano) Moscow Chamber Orchestra/ Rudolf Borisovich Barshai (conductor)

Zara Alexandrovna Dolukhanova (Зара Александровна Долуханова) không chỉ là mezzo-soprano nổi tiếng nhất Liên xô thập niên 50 đặc biệt ở mảng thính phòng, hơn thế, Zara thực sự là 1 huyền thoại – ở 1 đất nước không thiếu những huyền thoại thanh nhạc cổ điển, k0 thiếu những giọng mezzo xuất chúng. Zara đã chứng tỏ cho cả thế giới biết Liên xô không chỉ có những mezzo đầy cá tính với giọng hát rực lửa, góc cạnh như người ta hay nhớ đến mà những giọng mezzo Liên Xô còn biết hát đẹp (tôi dùng từ đẹp theo nghĩa nguyên thủy của nó, k0 fải theo nghĩa bel canto). Giọng mezzo trong suốt hiếm có và không hề bị đục ngay cả những note thấp nhất thuộc âm vực contralto và vẫn sạch sẽ , khóang đạt trong những note cao thuộc âm vực soprano.
Download: W.A.Mozart – Ridente la calma, K.210a – Zara Dolukhanova (mezzo-soprano), B.Kozel (piano)

Nếu như Obukhova đã xây nên một tượng đài vững chắc không thể thay thế đối với romances và các ca khúc thính phòng Nga, còn Obraztsova thì cho cả thế giới phải ngưỡng mộ trước tài năng và giọng hát có 1 không 2 vượt ra ngoài biên giới quốc gia, Zara chỉ là 1 nét gạch nối mảnh mai, giản dị nhưng chắc chắn giữa nền thanh nhạc Liên Xô và thế giới. Khác với phần lớn những ca sĩ thính phòng ở Liên Xô thời bấy giờ, Zara biểu diễn rất nhiều những tác phẩm âm nhạc thế giới, kể cả những tác phẩm mang màu sắc tôn giáo thời kì baroque của Bach, Scarlatti,… mà chính quyến Liên xô vốn lạnh nhạt, Zara cũng là người đầu tiên hát chùm 4 ca khúc cuối cùng của R.Strauss tại Liên Xô, và thu âm, biểu diễn rất nhiều lieder, art songs của Wolf, Schubert, Schumann, Ravel, Falla, Britten… Zara cũng thừong xuyên biểu diễn những tác phẩm của những nhà soạn nhạc Xô viết hiện đai, và không ít trong số đó là được đề tặng cho chính bà.
Download: – D.Shostakovich – From Jewish Folk Poetry Op.79a – No.02: Fussy mummy and Auntie – Zara Dolukhanova(mezzo-soprano), Nina Dorliak (soprano), Dmitri Shostakovich(piano)
– D.Shostakovich – From Jewish Folk Poetry Op.79a – No.033: Lullaby – Zara Dolukhanova(mezzo-soprano), Dmitri Shostakovich(piano)

Zara Dolukhanova xuất hiện khi Obukhova và Preobrazhenskaya vẫn chưa qua đỉnh, còn Arkhipova thì sắp bừng nở, dù gần như chỉ chuyên tâm vào biểu diễn recital và rất ít tham gia biểu diễn opera, Dolukhanova vẫn là 1 trong những nữ ca sĩ có ảnh hưởng mạnh mẽ và 1 trong những mezzo nổi bật nhất của nền thanh nhạc Xô Viết.
“Ah vâng , tôi đã nghe Dolukhanova. Liệu có phải là 1 mezzo belcato không ? (nguyên văn là “Wasn’t she a Rossini specialist?”, nhưng YIH hiểu theo nghĩa này có lẽ đúng hơn?). Ồ, có và không. Bà ấy là 1 nghệ sỹ belcanto thực sự sâu sắc, linh hoạt và nhạy cảm kịch tính cao. Nhưng những gì ở bà ấy không chỉ đơn giản như vây. Bà ấy là một nghệ sỹ am hiểu âm nhạc từ thế kỉ 17 đến cả thời kì của bà ấy, thế kỉ 20. Chúng ta lắng nghe, rồi yêu thích giọng hát ấy, tài năng và cả tính tình hài hước, hóm hỉnh ấy, chúng ta lắng nghe và rồi hiểu được âm nhạc thực sự được sinh ra như thế nào .” – Larry Friedman.

obukhovalyubasha.jpg
Nadezhda Obukhova (Надежда Обухова) 1886-1961 – NSND Xô Viết

Zara Dolukhanova đã có 1 sự nghiệp chói lọi, nhưng vương miện “nữ hoàng của Romance Nga” của Nadezhda Obukhova đến bây giờ vẫn chưa ai có thể kế thừa. Doloukhanova trước Obukhova giống như Janet Baker trước Kathleen Ferrier, như Grace Bumbry trước Marian Anderson mà thôi …
(còn tiếp… đi chơi đã)

Advertisements

Về Anti-elite
nothing special

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: