Régine Crespin – La Primadonna de la France

rrRégine Crespin (1927-2007)

Nước Pháp đã sinh ra một trường phái thanh nhạc cổ điển ấn tượng và hết sức độc đáo trước những cường quốc khác như Ý, Đức, Tây Ban Nha, Nga, ….Phần lớn những ca sĩ Pháp, do ảnh hưởng ngôn ngữ nên đều có âm sắc mỏng, hơi ngả mũi (ngay cả với những giọng baritone hay mezzo), điều này dường như là một hạn chế với chuẩn mực âm thanh hát cổ điển, vì như chính Mozart lần đầu tiên đến Pháp đã phải thốt lên rằng, ca sĩ Pháp không hiểu biết gì về nghệ thuật hát. Kì thực ngôn ngữ Pháp rất thanh lịch, tinh tế và gợi cảm, và với sự đóng góp của những nhà soạn nhạc, nghệ sỹ và những nhà sư phạm tài danh qua hàng trăm năm, nền thanh nhạc cổ điển Pháp đã có một chố đứng riêng k0 thể k0 ghi nhận.

Mọi người vẫn nhắc đến ngôn ngữ Pháp là ngôn ngữ của tình yêu, của những lời có cánh. Tôi vẫn nhớ, một lần chị Na đã viết rằng chị ấy đã yêu tiếng Pháp từ trước khi hiểu nó. Bạn k0 thể cảm nhận đầy đủ hết vẻ đẹp của ngôn ngữ Pháp chỉ qua những tác phẩm opéra, opérette Pháp của Gounod, Massenet, Bizet, Offenbach,… thậm chí sẽ là có một cái nhìn khá lệch lạc vì đôi khi những aria,duet trong opera Pháp hơi quá trữ tình hoặc vui nhộn, kì quặc, lập dị thái quá. Sẽ là một sự tiếp cận hợp lý, và đơn giản hơn với Mélodies Pháp – (những ca khúc nghệ thuật Pháp). Khi tôi nhờ ku Phúc biên tập qua phần giới thiệu về Mélodie trong tập thơ dịch sắp in của chị Na, nó cứ nhắc đi nhắc lại tính chất “Chính xác” và “Gợi cảm” của âm nhạc Pháp. “Gợi cảm” thì ok rồi, nhưng còn “Chính xác” , tôi chưa bao h hình dung về tính chính xác của âm nhạc Pháp, thậm chí là đôi khi cảm nhận nó hơi quá tự do…? “Chính xác” trong hòa thanh? Như lời soprano Maggie Teyte nói : “đôi khi tôi còn thấy Debussy còn chính xác hơn cả Mozart nữa” ??? Tôi vẫn chưa hiểu lắm, nhưng nếu tất cả những bí mật đều được giải mã thì liệu còn hấp dẫn nữa không?

“Có lẽ những mélodie đầu tiên là những mélodie của nhà soạn nhạc Hector Berlioz. Ông chắc chắn là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này cho các sáng tác của mình và tập liên khúc Les Nuits d’Été (1841, Những đêm hè) vẫn được xem là một hình mẫu của thể loại.” (By Kiki @ http://www.nhaccodien.info)

Download : Hector Berlioz – Les Nuits d’Été , op.7 – Régine Crespin(soprano) Ernest Ansermet (conductor) & L’Orchestre de la Suisse Romande
Thực tế với một trong những tập liên khúc đầu tiên của thể loại này, một số người đã cho rằng Berlioz có ảnh hưởng ít nhiều từ âm nhạc Đức (với thể loại Lieder đã rất nổi tiếng thời kỳ này) trong việc thể hiện một sự hài hòa thực sự hay sự thay đổi giai điệu trong những đọan hát gợi nhớ đến Schubert trước đây. Tuy nhiên rõ ràng, Berlioz đã khai thác những đặc tính trữ tình riêng trong ngôn ngữ Pháp, và đặt những nền móng đầu tiên cho thể loại Mélodies cho những nhà soạn nhạc sau này như Fauré, Ravel, Debussy, Durparc, Chausson hay Poulenc.
Tập liên khúc ” Les Nuits d’Été” gồm 6 bài, được phổ từ những bài thơ của nhà thơ Pháp thế kỉ 19 Pierre-Jules-Théophile Gautier (1811-1872). No.2: “Le Spectre de la Rose”, nhân vật chủ thể-bông hồng mang đầy đủ tính cách như một nhân vật sân khấu, cố gắng trốn tránh lại điệu valse được lấy cảm hứng từ chính ý thơ của Théophile Gautier.
Đây là một trong những Mélodie YIH thích nhất, và bao nhiêu lần dụ chị Na dịch, nhưng chị ấy đều từ chối vì thơ không hay (hoặc quá … sến). Nhưng sến thế này đã là gì so với anh chàng nhà thơ Rodolfo trong La Boheme của Puccini, :P.
NA9: Sao em không tự dịch?
YIH : Em dốt tiếng Pháp…
Mà rất khó dịch vì quá nhiều hình ảnh trong 1 ý thơ:
” Tu me pris encore emperlée/ Des pleurs d’argent de l’arrosoir,”
“Em hái Tôi khi tôi còn đang lấm tấm những giọt/nước mắt bạc của bình tưới…”
Thôi thì với sự giúp đỡ của em Rika cũng cố, vì thích.
YIH k0 có nhiều kinh nghiệm dịch thơ Pháp, dù độ sến có thừa, thế nên có gì sai sót thì ku Phúc hay chị Na nhẹ nhàng góp ý, heheee
50462415PADrose3.jpg picture by komcomol
Le Spectre de la rose

Pierre-Jules-Théophile Gautier (1811-1872)


Soulêve ta paupière close

Qu’effleure un songe virginal!

Je suis le spectre d’une rose

Que tu portais hier au bal.

Tu me pris encore emperlée

Des pleurs d’argent de l’arrosoir,

Et, parmi la fête étoilée,

Tu me promenas tout le soir.

Ô toi qui de ma mort fus cause,

Sans que tu puisses le chasser,

[Toute la nuit]1 mon spectre rose

À ton chevet viendra danser;

Mais ne crains rien, je ne réclame

Ni messe ni De Profundis.

Ce léger parfum est mon äme,

Et j’arrive du du paradis.

Mon destin fut digne d’envie,

[Pour avoir un trépas]2 si beau,

Plus d’un aurait donné sa vie;

[Car j’ai ta gorge pour]3 tombeau,

Et sur l’albâtre où je repose

Un poëte avec un baiser

Écrivit: “Cigît une rose,

Que tous les rois vont jalouser.”
———————-

Bóng ma của bông hoa hồng.


Xin vén lên hàng mi đang khép

Giấc mộng tinh khôi vừa mới chuốt qua.

Ta chỉ là hồn cốt một bông hoa

Trong đêm vũ hội em đã gài lên ngực.

.

Em ngắt tấm thân còn lấp lánh bạc

Đẫm những giọt lệ ngọc, bình tưới khóc tuôn ra.

Và dưới ngàn sao đêm vũ hội phù hoa,

Trọn đêm ta cùng em sánh bước.


Vì sự sống này em đã tước,

Liệu em có nỡ hắt hủi ta ?

Một hồn ma hằng đêm ghé ngang qua

Mong được nhịp theo từng bước chân em khiêu vũ.

.

Chỉ có điều, xin em đừng e sợ,

Cũng đừng hát khúc nguyện cầu hay nói lời tiễn biệt xót thương.

Tâm hồn ta – chỉ một chút thoảng hương

Từ chốn thiên đường xa xôi gửi xuống


Số phận này còn chi mà ước muốn

Khi nhận một cái chết đẹp tựa mơ

Hơn là cuộc sống cô quạnh được ban cho

Vì trên ngực em – nấm mồ ta đó

.

Ta nằm đây, trên chiếc bình sứ

Có gã thơ trao tặng một nụ hôn,

Rằng : « Nơi đây yên nghỉ một cành hồng

– Kẻ khiến tất thảy vị vua đều ghen tị .»

Yes_Iam_here (@ http://www.classicalvietnam.info ) dịch.

Dowload: Hector Berlioz – Les Nuits d’Été , op.7, no.2 : Le spectre de la rose – Régine Crespin(soprano)

crespin.jpg picture by komcomol crespin112-1.jpg picture by komcomol

Đây là bản thu được lấy từ đĩa nhạc huyền thoại năm 1963 của Régine Crespin, và là trong 1 số ít những recital/collections album yêu thích nhất, và được nghe nhiều nhất của YIH (cùng với “The art of Primadonna” của Joan Sutherland, “Chants d’Auvergner” của Victorya de los Angeles, “The Ultimate Ricordings” của Jussi Bjorling, “The Very best of Montserrat Caballé“, “The Singers – Hermann Prey” và 1 vài album khác). Nó được Decca nhiều lần tái bản với những hình bìa khác nhau. 1 Album 5/5 stars cho tất cả những ai muốn bắt đầu với Mélodie và muốn hiểu về Régine Crespin.

111121.jpg picture by komcomol

Trong suốt 50 năm sau WW2, và ngay cả trước đó, không có 1 ca sĩ Pháp nào có sự nghiệp thu âm và biểu diễn lừng lẫy như R.Crespin trên cả mặt trận ca khúc nghệ thuật cững như opera, operretta, dù gần đây Dessay, Piau, Gens hay Petibon đã được ghi nhận và đạt được những thành tựu nhất định. R. Crespin thực sự là một niềm tự hào lớn của nước Pháp. Nếu bạn được nghe những lời nhận xét thổi phồng về âm lượng khổng lồ của Crespin trong opera Wagner hay những lời chỉ trích về việc hay để vênh note trong những note thuộc âm khu cao, và những bản thu âm thiếu cảm xúc vào thời kì sau này, thế thì xin hãy nghe album này để có một cái nhìn toàn diện và đầy đủ về giọng hát thực sự của Crespin. Những đĩa nhạc đầu tiên YIH nghe, Crespin giọng rất khô và thiếu hấp dẫn, cho đến cái boxset“Regine Crespin: Album du 80eme Anniversaire“, rồi đến cái album này thì thực sự bị chinh phục. Cá nhân tôi cho rằng Crespin nữ tình hơn nhiều so với hình dung của mọi người. Giọng hát dày, ấm, có chút vang mũi đặc trưng, nhưng hoàn toàn k0 bị chảy, điệu như một số giọng Pháp điển hình (như dessay chẳng hạn). Crespin k0 phải type giọng hát hợp với các thiết bị ghi âm, nên bà k0 có nhiều ghi âm studio xuất sắc, rất đáng tiếc, nhưng k0 vì vậy mà mọi người có thể đánh giá thấp tài năng cũng như giọng hát của Régine Crespin.

Vì vừa mất 1 cái boxset của Crespin, nên đành up lên giới thiệu cho… đỡ tiếc

Advertisements

Về Anti-elite
nothing special

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: