Nhớ

kimNSUT Kim Nhớ (1940-2003)

Kim Nhớ là 1 trong những nữ ca sĩ người dân tộc Thiểu số đầu tiên được fong tặng danh hiệu NSUT, bà cũng là một trong những giọng ca hiếm hoi được chủ tịch HCM yêu mến. Kim Nhớ giống như tất cả các nghệ sỹ hát nhạc CM khác, hoàn toàn k0 có ý thức ghi âm để lưu giữ tên tuổi của mình cho thế hệ mai sau, nghệ sỹ đối với những người như Kim Nhớ là được cống hiến, biểu diễn, phần lớn cuộc đời nghệ thuật của bà là ở chiến trường, đặc biệt là trên những tuyến lửa. Thế nên có một điều đáng tiếc là fần lớn các bản ghi âm của Kim Nhớ được thực hiện sau giải phóng khi giọng hát đã qua thời kì xuân sắc và bộc lộ nhiều yếu điểm. Tuy nhiên ở ngay cả những bản ghi âm ấy vấn dễ nhận thấy cá tính nghệ sỹ, tài năng và giọng hát độc đáo, đầy ấn tượng của 1 trong những nữ ca sĩ Việt Nam nổi tiếng nhất của thập niên 60.

kimnho2.jpg picture by komcomol

Kim Nhớ không sở hữu một giọng hát tròn đẹp mịn màng, trong sáng kiểu Bắc như phần lớn những nữ nghệ sỹ tài năng của HN thời kì ấy. Dù tiếp nhận những bài học thanh nhạc cổ điển từ các chuyên gia , giảng viên nước ngoài tại NVHN, Kim Nhớ vẫn lưu giữ được khí chất thô mộc, âm sắc khác lạ của tiếng hót con chim sơn ca dân tộc Hơ rê. Dưới đây là 1 trong số những bản ghi âm hiếm hoi Kim Nhớ thu âm vào khoảng cuối thập niên 60, đầu thập niên 70, khi giọng hát vẫn đang ở fong độ đỉnh cao: (Thu từ đĩa nhựa 33 vòng hồi trước nên vẫn còn 1 vài tiếng “đậu rán”):

Download: Chim Ponklé – Nhật Lai – NSUT Kim Nhớ

“Chim ponklé” đã trở thành huyền thoại với giọng hát Kim Nhớ. Rất tiếc là phiên bản này ít nguời còn được nghe và k0 còn được Dihavina tái bản lại sang dạng băng cassette hay đĩa CD. Không nhiều người, nhất là những người trẻ còn biết đến giọng hát hay tên tuổi của bà. Kim nhớ sở hữu 1 giọng soprano chắc, đầy, nhưng lại khá linh hoạt, âm khu cao sáng sủa, làn hơi dài và âm sắc rất đặc biệt , giàu màu sắc dễ liên tưởng đến giọng hát của soprano Leyla Gencer (1928-2008). Ở bản thu âm này, Kim Nhớ rất ít sử dụng giọng ngực làm tối giọng đi như những bản thu về sau (có thể một phần do tuổi tác).Những hạn chế về nhả chữ chưa tròn tiếng của Kim Nhớ ở đây lại như một lợi thế và khiến người nghe dễ có cảm giác là 1 bài hát với nhiều hình ảnh núi rừng như “chim ponklé” phải hát bằng cách hát như vậy. Giọng hát lảnh lót, tươi vui, hơi thoáng chút da diết, hài hoà với tiếng sáo nhí nhảnh, linh động thế nên chẳng cần thêm 1 đoạn cadenza giả tiếng chim như phần lớn những ca khúc kiểu nightingale songs này vẫn khiến ca khúc trở nên rất có hồn và giàu hình ảnh.

Người đệm sáo rất có thể là NSUT Đinh Thìn, ông cũng là người hay đệm sáo và biểu diễn với nhiều nữ nghệ sỹ Việt nam thời kỳ ấy. Tớ k0 fân biệt được tiếng sáo và kĩ thuật thổi sáo, dưới đây có 1 bản chuyển soạn độc tâú sáo của bài hát này do Đinh Thìn thể hiện để mọi người có thể so sánh:

Download: Chim ponklé – Nhật Lai – NSUT Đinh Thìn (sáo trúc)

Nghe lại những ca khúc Kim Nhớ thu âm sau này, vẫn thấy được tầm vóc nghệ sỹ của Kim Nhớ. Không còn là 1 giọng hát đẹp nhưng là 1 giọng hát rất đời mà cũng rất trong sáng, trong sáng từ tâm. Những cảm xúc da diết vừa như buồn thương níu kéo, vừa như tiếng thở dài, buông tay trong “Thương anh cán bộ”, một nỗi buồn nhẹ nhàng, giản đơn mà không hời hợt thoảng qua. Lần nào cũng mang lại cảm xúc như lần đầu tiên được nghe.

Download: Thương anh cán bộ (pt dân ca Hơ rê) – Nhật Lai – NSUT Kim Nhớ

Kim Nhớ sinh năm 1940 tại Sơn Hà, Quảng Ngãi, từ nhỏ đã theo cha mẹ ra bắc tập kết , được học tại trường dân tộc nội trú tỉnh Hoà Bình rồi theo học thanh nhạc tại NVHN. Mới 20t giọng hát Kim Nhớ đã nổi danh và được nhiều người biết đến. Bà là 1 trong những nữ ca sĩ đầu tiên là hội viên của Hội Âm nhạc Việt Nam (cùng Khánh Vân, Tân Nhân, Tường Vi,…). Kim Nhớ cùng với Hben, Tường Vi,… tham gia đoàn văn công Tây Nguyên và biểu diễn phục vụ bộ đội , nhân dân trong phần lớn thời thanh xuân. Bà cũng may mắn được nhiều dịp gặp và biểu diễn cho chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau giải phóng, bà trở về công tác tại đài phát thanh Đà nẵng. Bà vẫn nhiệt tình tham gia biểu diễn và nghiên cứu, lưu trữ, phát triển âm nhạc dân gian dân tộc Hơre, dù cuộc sống vật chất tương đối khó khăn.

Download: Yêu lắm Sơn Hà – Văn Chung – NSUT Kim Nhớ

“Còn nhớ, năm 1994, lúc mới về hưu, gia đình quá khó khăn, chị phải đi bán vé số dạo. Một nghệ sĩ tài năng như Kim Nhớ mà cầm tập vé số trên tay mỗi ngày để đến gõ cửa từng người, mong tìm một vận may, thì quả là điều xót xa cho tất cả những ai làm nghệ thuật. Hồi ấy, tôi có viết một bài trên Báo Lao Động đề cập đến chuyện này, ba ngày sau khi bài báo ra đời, một độc giả ở Khánh Hòa đã gửi biếu chị Kim Nhớ 1 triệu đồng. Có lẽ, cảm động trước những tấm lòng của những người ái mộ mình, chị Kim Nhớ đã đoạn tuyệt ngay với những tấm vé số đầy may rủi nọ, dù vẫn biết, chia tay với những tấm vé số ấy là đồng nghĩa với việc chấp nhận những khó khăn ghê gớm của đời sống hàng ngày. Nhưng vào cái thời khắc cam go nhất của cuộc đời, kỳ diệu thay, trong căn nhà nhỏ bé ấy vẫn cất lên tiếng hát trong như suối rừng, cao vút như những đỉnh núi của vùng Sơn Hà quê chị.” – Theo Lao Động, tg: Trần Đăng.

Khi đọc những dòng này, thấy xót xa cho 1 người nghệ sỹ chân chính như Kim Nhớ, nhưng vẫn có 1 có 1 cảm giác đáng tự hào. Những người nghệ sỹ như bà luôn sống giản dị, hồn nhiên, họ dường như chỉ phù hợp trong môi trường và thời kỳ của họ, được hát, đc cống hiến, thế thôi. Họ k0 bon chen để có 1 vị trí tốt đẹp hơn, kinh tế khá hơn và để được nhiều người nhớ mãi. Họ hoạt động nghệ thuật vì họ có niềm tin tuyệt đối vào sức trẻ, trách nhiệm công dân với đất nước và sẵn sàng can tâm chấp nhận sự phủ định khắc nghiệt của lịch sử, thời gian k0 1 chút oán thán.

Thời thế sinh anh hùng. Thời thế huỷ diệt anh hùng. Thời thế phải thế. Nên thế. Đành thế… Không tiếc.

Advertisements

Về Anti-elite
nothing special

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: