Hildegard Behrens, auf Wiedersehen!!!

Mỗi khi nghe tin 1 huyền thoại opera qua đời, lại xuất hiện 1 cảm giác đặc biệt, và tự dưng muốn nghe lại thật nhiều các bản thu âm cũ của họ. Đấy là một phản ứng tự nhiên, giống như khi M.Jackson qua đời, cơn sốt đĩa và thông tin MJ trở nên dâng cao hơn bao h hết, thậm chí là những cảm xúc quá đà như kiểu “Mai cơn Rắc sơn đã bay xa“, thế nên cũng nên thông cảm cho họ, và … cho tôi.

Sáng 19 mở yahoo nhận đc mess off của lão Cò: “Biết tin Behrens mất chưa…“, tức tốc ngồi search … Cái tò mò thực sự duy nhất lúc ấy là cái “Chiếc Nhẫn của Lehmann” sẽ về tay ai… (Câu chuyện của nó là thế này: Hồi L.Lehmann về hưu ,để ghi nhận những cống hiến của bà, nhà hát Vienna có tặng Lehmann 1 chiếc nhẫn. Lehmann thông minh lúc cuối đời đã quyết định gửi trả lại chiếc nhẫn cho nhà hát, với 1 yêu cầu trong di chúc là, chiếc nhẫn này sẽ về tay soprano xuất sắc nhất do những người đứng đầu nhà hát bỏ phiếu, và cứ thế chiếc nhẫn sẽ được người đấy chỉ định và trao cho người kế nhiệm tiếp theo. Người được nhận chiếc nhẫn chính là Rysanek – “Người ca sỹ với một ngàn gương mặt”. Đến khi Rysanek qua đời, chiếc nhẫn ấy được bà trao tặng lại cho H.Behrens. )

Đến hôm nay, mới ngồi nghe lại các bản thu âm của Behrens.
Hildegard Behrens có thể chưa xứng đáng gắn với vị trí là 1 huyền thoại opera. Từ cuối thập niên 80s đổ đi, khi opera bắt đầu dần bị thất sủng, vẫn có rất nhiều nghệ sỹ tài năng xuất hiện, nhưng k0 có nhiều người để lại được một dấu ấn thực sự mạnh mẽ, như thế hệ vàng  (trong khoảng 20-25 năm kể từ ww2). Không ai có thể thay thế Callas, cũng như không ai có thể thay thế Nilsson ở những vai nữ chính trong opera Wagner, Strauss.Nhưng sẽ thật tệ, nếu chúng ta mãi mãi chỉ có Nilsson, vì thế mới cần có G.Jones, E.Marton và nhất là H.Behrens. Behrens luôn lường trước được việc trở thành 1 Wagnerian soprano có nghĩa là sẽ bị búa rìu của các nhà fê bình, của người hâm mộ giáng xuống với sự so sánh với những Flagstad, Nilsson ở thệ hệ trước. Nhưng Behrens vẫn xuất hiện đấy tự tin. Giản dị. Khởi đầu với sự tiến cử của Karjan, và sớm xuất hiện trong 1 studio recordings Salome xuất sắc ngay từ hồi đầu 70s, và cùng với sự kì vọng của mọi người Behrens đã thản nhiên bước đến vị trí 1 trong những Wagnerian sop xuất sắc nhất của thập niên 80s.

Tất nhiên, nếu chúng ta chờ đợi 1 giọng hát sắt thép sắc lạnh với âm lượng khổng lồ khác thường như Nilsson  ở Behrens, tôi tin là chúng ta sẽ thất vọng, Thậm chí nhiều khi tôi không nghĩ Behrens là 1 giọng kịch tính nữa, đó như là 1 giọng hát gợi nhớ đến sợi dây cáp thừng, rất dẻo dai, chắc khỏe, nhưng lại mềm mại. Nó khác với kiểu 1 “giọng trữ tình to đùng” (từ của pp) như R.Crespin hay J.Kaufmann (điều khiến họ dù bản chất là giọng trữ tình có xu hướng spinto mà vẫn chiến được opera Wagner), Behrens là một “giọng kịch tính nhỏ xinh duyên dáng, và rất trữ tình”. Nghe thật có  vẻ hơi mâu thuẫn, nhưng khi tiếp xúc với các bản thu âm của Behrens, thấy thật rõ nét điều này. Chất kịch tính Đức truyền thống bẩm sinh hiển hiện rõ ràng k0 thể chối bỏ, ngay kể cả khi nghe Behrens hát những tiểu phẩm thính phòng như Lied (nên một sống người cho rằng Behrens hát Lied hơi quá nặng nề).  Nhưng lại cũng k0 thấy sức căng, và những note cao mãnh liệt xuyên thấu, hay một phút chốc nào gào thét quá đà. Đó như là một hạn chế nhiều hơn là lợi thế đối với soprano lựa chọn con đường Wagner cho mình như Behrens. Ở Behrens, Brunhilde không còn là một nữ chiến thần hùng vĩ, thần thánh như Nilsson, mà trở nên có nhiều tâm trạng và thật hơn rất nhiều. Behrens xử lý rất kĩ những đoạn trữ tình, giàu tâm trạng và chất tự sự. Cái  tươi rói ở thập niên 70 dần chuyển thành sự  chín chắn, hiểu biết và điểm đạm. Behrens k0 cố gắng xóa nhòa chất kịch tính vốn có, Behrens chỉ chăm chút nhiều hơn cho chất trữ tình trong giọng hát của mình. Behrens khác những giọng wagnerian khác ở chỗ bà không  cố phóng đại Wagner , và cũng không cố thu nhỏ Wagner, mà bà chỉ phóng đại những gì người ta bỏ qua, và thu nhỏ bớt những gì quá nhiều người nhấn mạnh. Uhm, có lẽ vì thế, một tài năng như Behrens k0 bao h tỏa sáng rực rõ được, chính bởi cái sự k0 đi đến cùng và cố gắng điều hòa cái sự mâu thuẫn đấy.

Nhưng dù sao thì Behrens vẫn là fav sop của tôi. Cái tôi thích ở Behrens nhất là việc bà tạo ra 1 thế giới khác biệt và đày cuốn hút với mỗi tác phẩm bằng tài năng của mình. Cùng với J.Norman và W.Meier, Behrens là 1 trong số ít những Wagnerian sop, tôi có thể nghe rất nhiều lần mà không thấy căng thẳng hay mệt mỏi (điều đôi khi vẫn xảy ra ngay cả với Nilsson hay Rysanek). Trong đám tang của Rysanek, Behresn đã hát “Bist du bei mir” của Bach, còn đám tang của Behrens thì sẽ là ai đây? Cầu cho là Waltraud Meier, để câu chuyện về “Chiếc Nhẫn của Lehmann” lại được tiếp tục…

Hildegard Behrens, auf Wiedersehen! Tạm biệt nhé, Hildegard Behrens!

Downloand: J.S.Bach – Bist du bei mir – aria for voice & continuo (after Gottfried Stolzel ) – BWV 508
Hildegard Behrens(soprano), David Syrus (piano)

Về Anti-elite
nothing special

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: