Giai thoại về các prima donna

5

Có 1 topic khá hay ho trên 4rum classicalvietnam.info về cái chủ đề thú vị này rồi, nhưng nó đang tạm thời đóng cửa, hôm nay ngồi đọc và dịch về Galli-curci, tự dưng lại nhớ đến.

Mọi rắc rối trong thế giới opera, thì phải đến 90% là do các prima donna ngạo mạn, tinh quái, dở người gây nên (10% còn lại là các bỗ tenor, bar, bas tức nước vỡ bờ mà thôi). Dưới đây là 1 số câu chuyện, có thể 1 vài trong số đó đã kể cho mọi người rồi, không ghi nguồn vì có nhiều chi tiết … phóng tác, hehe.

aa.jpg picture by komcomol

Dame Nellie Melba (1861-1931), Luisa Tetrazzini(1871-1941) và Amelita Galli-curci (1882-1963)

là 3 fav color sop của tớ trong số ca sĩ thuộc thời kì “Golden ages of singing” – trước WW2. Dĩ nhiên T.Dal monte, M.Sembrich,A.Nezhdanova … và k0 ít người nữa cũng nổi tiếng k0 kém, nhưng so với 3 chị trên thì vẫn thua 1 vài bậc (cả về tài năng và độ … đanh đá).

Giọng hát đẹp lóng lánh, kĩ thuật hòan hảo, Melba bật hẳn lên như 1 trong những soprano màu sắc đỉnh cao nhất cuối tk19, đầu tk 20. Với sự ưu ái của các nhà phê bình cũng như giới hâm mộ, Melba sinh tính ngạo mạn, đỏng đảnh, coi thường đồng nghiệp và hay sinh sự. T.Ruffo, McCormmack, E.Eames, Tetrazzini cho đến Ponselle đều đã dính trấu và lãnh đủ. Trước đàn em Galli-curci đang lên, mới nổi, đàn chị Melba cũng lập tức sửa gáy: “Cô nàng hát lúc thăng lúc giáng. Dạng này thì hát hò nỗi gì”. Không vừa, Galli-curci bật ngay, chẳng nể nang: “Khi nghe mợ ta (Melba) hát “Nghe kìa chú chim chiền chiện dịu dàng” (“Lo hear the gentle lark” – bài tủ của Galli-curci), có khi người ta lại tưởng là đang nghe 1 con gà tây… hót đấy”. Tetrazzini cũng chẳng thua chị kém em. Một lần bước vào sảnh khách sạn Ansonia – New York (khách sạn mà rất nhiều Prima donna thích đến khi lưu diễn ở Mẽo), vẳng nghe thấy tiếng luyện thanh ớ ơ của Galli-Curci, Tetrazzini cười khẩy: “Khách sạn sang trọng cỡ này mà lại cho phép cả mèo vào đây cơ àh”.
Mọi người nghe thử xem các dạng “Mèo”, “Gà tây” hát hò thế nào nhá :
Download:
Sweet bird that Shunn’st the noise of folly – L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato (oratorio) – Händel – Dame Nellie Melba (soprano)
Ah, non giunge – La sonnambula (opera) – Bellini – Luisa Tetrazzini (soprano)
Ombra leggiera – Dinorah (opera) – Mayerbeer – Amelita Galli-Curci (soprano)

1255-3.jpg picture by komcomol
Zinka Milanov (1906-1989) trong vai La Gioconda

Tuy vậy xét về độ “tinh vi sờ ti con pig” thì các chị kia chẳng là gì so với chị sop Nam Tư xinh đẹp Zinka Milanov. Milanov từng quá nối với vụ bĩu môi chê bai Price trình non, hay vụ cố tình lên nhầm xe Rollsroyce của Nilsson khi bị Nilsson “thịt thăn” mất vai tủ Aida, nhưng vụ sau mới gọi là đỉnh điểm. Chẳng biết mọi người xem bản Elektra met 80(Levine,Nilsson, Rysanek,…) có để ý đến chị mezzo ấn tượng đóng vai mụ hoàng hậu thông dâm Klytämnestra không, chị ấy là Mignon Dunn. Chị Dunn hồi mới chập chững vào nghề, làm 1 quả debut tại Met trong vở La Gioconda, và vai chính k0 ai khác chính là Milanov nhà ta. Đoạn đối thoại sau đây được lưu truyền lại :
Milanov: “em thấy bồn chồn hả, Dunn bé bỏng?”
Dunn: “Vâng, chị Milanov ah, rất lo là đằng khác, cảm thấy chộn rộn như kiến đốt trong lòng ấy!”
Milanov (dịu dàng khuyên nhủ): “ôi xời, khéo lo em gái, chẳng ai so xét em đâu vì đằng nào thì mọi người cũng sẽ bị mê hoặc bởi những note cao lộng lẫy tuyệt đỉnh của chị thôi.”
Trông thế mà Milanov bám rễ ở Met lâu phết đấy. Cho đến tận khi về già , k0 được hát nữa phải ngồi ghế khán giả xem các em sop trẻ trung mơn mởn hát, chị Milanov mới chịu xuống nước, dẹp bỏ cái “tôi bé xíu” của mình theo kiểu này:
Ôi, giọng hát của em sop trẻ kia mới tuyệt vời làm sao! Giọng hát ấy… giọng hát ấy … (lắp bắp) giống y hệt … giọng hát TÔI thời trẻ!”

Zinka Milanov trong vai Mimi (đừng để những bức hình “giả tạo” này … lừa mị)

Download:

Vanne, lasciami… D’amor sull’ali rosee – Il Trovatore (opera) – Verdi – Zinka Milanov (soprano)

Đâu riêng gì Prima donna, Seconda donna Fiorenza Cossotto, không chỉ nổi tiếng bởi chất giọng mezzo kịch tính máu lửa mà còn bởi 1 tính cách đanh đá “máu lửa” không kém. Cuối buổi diễn 1 vở opera của Verdi tại nhà hát Arena di Verona, đêm diễn có vẻ khá thành công, và khán giả hoan hô vang dội, phòng riêng của soprano Marina Arroyo có tiếng đấp cửa ầm ĩ. Run rẩy, Arroyo mở của , tiếng quát hằn học của Cossotto như vỗ vào mặt: ” Ai hát hay nhất? Nói ngay: Ai là người hát hay nhất?”. Chắc là Cossotto nghe ai đó dèm pha, nên sấn sổ, xồng xộc đến phòng vai nữ chính đòi làm cho ra nhẽ. Biết tính phổi bò của Cossotto, Arroyo (cười cầu hòa): “Chị hát hay nhất chứ còn ai nữa, Fiorenza”. Cossotto xụi lơ rời khỏi phòng Arroyo (lúc này đang thở phào nhẹ nhõm).

0000035_img0.jpg picture by komcomol
Fiorenza Cossotto (1935) Trông xinh thế này ai biết là côn đồ thế,

Download:

Và cuối cùng là câu chuyện về chị béo, chị béo vốn ít khi gây sì căng đan , tính tình “thảo mai thảo quả”, giỏi lấy lòng đồng nghiệp, nhạc trưởng, hầu như ai cũng biết (ngầu như Callas mà còn ưu ái thì biết rồi đấy). Lỡ up cái hình vẽ chị béo hồi lâu, lên cái entry này (để khoe) nên cũng cố bới bèo để moi ra 1 vết nhơ. Chả là trong 1 lần tập dượt tại La Scala vở Turandot (thường những buổi tập cuối hay được thu băng trực tiếp)… Và đoạn thoại sau được phát cho ra toàn Châu Âu:


Montserrat Caballé (1933) trong vai Turandot (1980)

Caballé: Nhạc trưởng Mehta, ông không thể điều khiển nhanh lên 1 chút được à, tempo này khó với tôi quá!
Mehta (điên tiết): Cô Caballé, tôi lúc nào cũng giữ 1 tempo như vậy, và bất cứ 1 sop nào trong vai này cũng phải nghe nhời, rõ chửa!
Caballé (pianissimo, hehe): Đần độn!
Download:
Signore, ascolta – Turandot (opera) – Puccini – Montserrat Caballé (soprano)
Inquesta reggia – Turandot (opera) – Puccini – Montserrat Caballé (soprano)
Tuy vậy, một là Mehta khái tính, hai là chị béo lại dở trò uốn lưỡi không xương gì đó, nên sau này, Mehta vẫn phát biểu khen ngợi chị béo nức nở -> càng chứng tỏ trình lấy lòng của chị béo thế nào.

Advertisements

Về Anti-elite
nothing special

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: